Tsjechie.nl : dï¿½ Vakantie & Informatie site over Tsjechie

plaatsen & streken

natuur

nieuws

weer

column

korting

win

nieuwsbrief

over ons

Praag

columns

Tsjechie.nl - Radomir: De Vader van de genitica

Meer columns van radomir...

In de media lees je vaak van alles over DNA en de mogelijkheden om daarmee iemand te kunnen identificeren. Het bepalen van DNA bij personen is tegenwoordig de orde van de dag..

In negentiende eeuw heeft een Augustijner monnik wetenschappelijk werk verricht op het gebied van de genetica, oftewel erfelijkheidsleer.

In zijn gepubliceerde onderzoeken gebruikte hij het woord ‘factoren’ voor wat tegenwoordig DNA wordt genoemd.

Deze monnik bracht zijn hele leven in Brno door, de hoofdstad van Moravië. Moravië vormt samen met Bohemen Tsjechie. De laatste tijd is deze monnik weer in opspraak gekomen in verband met de eigendomsrechten van zijn manuscripten. Ik heb er onlangs over gelezen in een bekend Nederlands dagblad.

In Brno was zijn domicilie, in het Augustijner klooster. Daar kan men museum bezoeken, met ondermeer de tuin van het klooster. Waar de monnik begon te experimenteren met het kruisen van de erwten. Zo heeft hij een begin gemaakt van de later verder ontwikkelde erfelijkheidsleer.

Ondanks dat hij een Oostenrijker was en in het Duits schreef, beschouwen de Tsjechen hem als een landgenoot. Zijn naam was Johann Gregor Mendel. Hij leefde van 1822-1884. In het tuinhofje bij het klooster staat zijn standbeeld.

In Brno is er een Landbouwhogeschool genoemd naar hem: Mendeluniversiteit.

Mendel‘s bekendste publicatie is Versuche uber Pflanzen-Hybriden. Behalve dat hij de erfelijkheidsleer een stevige basis heeft gegeven, was hij ook intensief bezig met de Meteorologische waarnemingen. Hij stuurde die regelmatig door aan het Weense Instituut, te vergelijken ongeveer met het huidige KNMI in de Bilt. Op latere leeftijd is hij een Opat geworden van het klooster.

Mendel's wetten van Erfelijkheid stoelen op drie fundamenten: uniformiteitswet, splitsingswet en onafhankelijkheidswet. De Nederlandse botanicus, hoogleraar prof.Dr. Hugo de Vries heeft samen met andere prominente figuren Mendel‘s werk herwaardeerd en op de belangrijkheid duidelijk heeft geappeleerd.

Prof. de Vries heeft ook de kostbare manuscripten heeft herontdekt, 16 jaar na Mendel's dood. De manuscripten waren na 1945 tijdlang spoorloos en daarna, in de 90-der jaren doken ze weer op. Ze kwamen uiteindelijk terecht bij een verre nazaat van Mendel, Augustijner Pater Clemens.

Samen met andere nazaten hebben zij het manuscript, in Darmstadt, veilig opgeborgen.

Maar het Hoofd van de Augustijner Orde in Zuid-Duitsland en Oostenrijk eiste het manuscript op. De familie verzet zich hier sterk tegen. Hoe dit zal aflopen, zal misschien de rechter moeten uitmaken. Voorlopig is het afwachten.

De stad Brno en ook zijn omgeving heeft voor de bezoeker ontzettend veel te bieden. Spreid uw vleugels niet alleen uit naar Praag maar ook naar Brno, de poort voor wijnbouw en folklore van Zuid-Moravië. Er is een groot Europees Jaarbeurscentrum, de Grand Prix voor motoren en auto’s en watersport aan de stuwdam Kninice. Om maar een deel te noemen.

Radomir

terug | home

Meer columns van radomir...